Nhà gỗ 5 gian 2 chái: Không gian sống mang đậm bản sắc Việt

Nhà gỗ 5 gian 2 chái từ lâu đã trở thành hình mẫu kiến trúc tiêu biểu của nhà ở truyền thống Việt Nam, đặc biệt phổ biến ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của gia đình nhiều thế hệ, kiểu nhà này còn mang trong mình giá trị văn hóa, tâm linh và thẩm mỹ bền vững theo thời gian.

Ngày nay, cùng với xu hướng tìm về không gian sống gần gũi thiên nhiên và gìn giữ bản sắc dân tộc, nhà gỗ 5 gian 2 chái ngày càng được nhiều gia chủ quan tâm và lựa chọn. Hãy cùng tìm hiểu rõ về nhà gỗ 5 gian 2 chái, đặc điểm kiến trúc, các mẫu nhà đẹp được ưa chuộng hiện nay cũng như những yếu tố cần lưu ý về chi phí và ứng dụng thực tế trong bài viết sau!

 

 

Nhà gỗ 5 gian 2 chái là gì?

Nhà gỗ 5 gian 2 chái là một dạng kiến trúc nhà truyền thống tiêu biểu của người Việt, đặc biệt phổ biến ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Trong đó, “5 gian” chỉ phần nhà chính gồm năm không gian liền kề nhau theo chiều ngang, còn “2 chái” là hai phần nhà phụ được bố trí cân đối ở hai bên, thường thụt ra phía sau so với gian chính.

Về công năng, gian giữa thường là không gian thờ cúng tổ tiên và tiếp khách, giữ vai trò trung tâm của ngôi nhà. Hai gian kế bên được sử dụng làm phòng sinh hoạt hoặc phòng ngủ, trong khi hai gian ngoài cùng có thể dùng làm kho, buồng ngủ phụ hoặc không gian sinh hoạt linh hoạt. Phần chái hai bên giúp mở rộng diện tích sử dụng, đồng thời tạo sự hài hòa, bề thế cho tổng thể kiến trúc nhà gỗ.

Kiến trúc nhà gỗ 5 gian 2 chái hình thành và phát triển cùng với nền văn minh lúa nước, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt và tín ngưỡng của người Việt xưa. Mô hình nhà này phản ánh rõ tư duy “trọng tâm - cân đối - thuận tự nhiên”, trong đó không gian thờ tự được đặt ở vị trí trang trọng nhất, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn.

 

 

Đặc điểm kiến trúc nhà gỗ 5 gian 2 chái truyền thống

Nhà gỗ 5 gian 2 chái truyền thống sở hữu những đặc trưng kiến trúc riêng biệt, được hình thành và hoàn thiện qua nhiều thế hệ. Từ bố cục mặt bằng, kết cấu khung gỗ đến vật liệu sử dụng, mỗi yếu tố đều tuân theo nguyên tắc hài hòa, cân đối và phù hợp với điều kiện sinh hoạt của người Việt. 

Bố cục mặt bằng nhà 5 gian 2 chái

Bố cục mặt bằng của nhà 5 gian 2 chái được tổ chức theo nguyên tắc đối xứng và lấy gian giữa làm trung tâm. 

- Gian giữa: Đây là không gian quan trọng nhất, thường dùng để thờ cúng tổ tiên và tiếp khách, thể hiện rõ yếu tố tâm linh và truyền thống gia đình.

- Hai gian bên: Khu vực này nằm sát gian giữa, được sử dụng linh hoạt làm phòng sinh hoạt chung hoặc phòng ngủ, tùy theo nhu cầu của từng gia đình.

- Phần chái nhà: Được bố trí ở hai bên nhà chính, thường thụt về phía sau, phần chái giúp mở rộng diện tích sử dụng mà vẫn giữ được sự cân đối cho tổng thể công trình. Khu vực chái thường được dùng làm bếp, kho, phòng ngủ phụ hoặc không gian sinh hoạt riêng, góp phần tách biệt giữa khu vực sinh hoạt chung và không gian phụ trợ, tạo sự thuận tiện trong sinh hoạt hàng ngày.

Kết cấu khung gỗ và hệ vì kèo

Kết cấu khung gỗ là yếu tố cốt lõi quyết định độ bền và vẻ đẹp của nhà gỗ 5 gian 2 chái truyền thống. Ngôi nhà được nâng đỡ bởi hệ thống cột gỗ lớn, liên kết với nhau thông qua xà ngang, xà dọc và các mộng gỗ truyền thống, hạn chế tối đa việc sử dụng kim loại. Cách liên kết này không chỉ giúp công trình chắc chắn mà còn cho phép nhà “thờ”, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nóng ẩm.

Hệ vì kèo trong nhà gỗ 5 gian 2 chái có nhiều kiểu khác nhau như vì kèo kẻ truyền, vì kèo giá chiêng hoặc vì kèo chồng rường, tùy theo vùng miền và quy mô công trình. Các bộ phận như cột, xà, kẻ, bẩy không chỉ đảm nhận chức năng chịu lực mà còn đóng vai trò trang trí, tạo nên những đường nét mềm mại, tinh tế cho không gian nội thất nhà gỗ.

Vật liệu thường dùng

Vật liệu chính trong nhà gỗ 5 gian 2 chái truyền thống là gỗ tự nhiên, được lựa chọn kỹ lưỡng để đảm bảo độ bền và giá trị sử dụng lâu dài. Các loại gỗ phổ biến thường được sử dụng gồm gỗ lim, gỗ gõ đỏ, gỗ mít… Mỗi loại gỗ có đặc tính riêng, từ độ cứng, khả năng chịu lực đến màu sắc và vân gỗ, phù hợp với từng điều kiện kinh tế và mục đích sử dụng.

Ngoài yếu tố kỹ thuật, việc lựa chọn gỗ còn mang ý nghĩa phong thủy. Gỗ tự nhiên được xem là vật liệu mang năng lượng dương, giúp điều hòa không khí và tạo cảm giác ấm cúng cho ngôi nhà. Những loại gỗ tốt, bền chắc theo thời gian còn tượng trưng cho sự vững bền, thịnh vượng và gắn kết của gia đình, góp phần làm nên giá trị lâu dài cho nhà gỗ 5 gian 2 chái truyền thống.

 

 

Lợi ích nổi bật khi xây dựng nhà gỗ 5 gian 2 chái

Không chỉ là một loại hình nhà ở truyền thống, nhà gỗ 5 gian 2 chái còn mang trong mình nhiều giá trị vượt thời gian, đáp ứng tốt cả nhu cầu sinh hoạt lẫn yếu tố tinh thần của gia chủ. Nhờ sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc cổ truyền, vật liệu tự nhiên và bố cục không gian hợp lý, kiểu nhà này ngày càng được nhiều gia đình lựa chọn trong xây dựng nhà ở, nhà thờ họ và các công trình mang tính văn hóa.

- Giá trị thẩm mỹ và văn hóa: Nhà gỗ 5 gian 2 chái sở hữu vẻ đẹp mộc mạc, trang nhã nhưng vẫn toát lên sự bề thế và trang nghiêm. Từng chi tiết kiến trúc như hệ cột kèo, vì kèo, hoa văn chạm khắc đều phản ánh trình độ thủ công tinh xảo và gu thẩm mỹ truyền thống của người Việt. Không gian nhà gỗ mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc.

- Không gian sống gần gũi thiên nhiên: Sử dụng gỗ tự nhiên làm vật liệu chủ đạo giúp nhà gỗ 5 gian tạo được cảm giác ấm áp vào mùa đông, thoáng mát vào mùa hè. Kết cấu nhà rộng rãi, nhiều cửa, mái dốc và hiên nhà sâu giúp tăng khả năng thông gió, đón ánh sáng tự nhiên hiệu quả. Nhờ đó, không gian sống luôn thông thoáng, dễ chịu, mang lại cảm giác thư thái, gần gũi với thiên nhiên và phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam.

- Độ bền cao, sử dụng lâu dài: Một trong những ưu điểm nổi bật của nhà gỗ 5 gian 2 chái là độ bền vượt trội theo thời gian. Khi được thi công đúng kỹ thuật và sử dụng các loại gỗ chất lượng như lim, gõ đỏ, mít,… công trình có thể tồn tại hàng chục, thậm chí hàng trăm năm. Hệ kết cấu khung gỗ liên kết bằng mộng truyền thống giúp ngôi nhà chắc chắn, ít chịu ảnh hưởng bởi thời tiết và có khả năng sửa chữa, bảo dưỡng dễ dàng trong quá trình sử dụng lâu dài.

- Phù hợp làm nhà thờ họ, nhà ở, homestay: Nhờ quy mô lớn và bố cục không gian linh hoạt, nhà gỗ 5 gian 2 chái phù hợp với nhiều mục đích sử dụng khác nhau. Công trình có thể được xây dựng làm nhà thờ họ với không gian thờ tự trang nghiêm, hoặc làm nhà ở cho gia đình nhiều thế hệ. Bên cạnh đó, với xu hướng du lịch trải nghiệm và nghỉ dưỡng sinh thái, mô hình homestay nhà gỗ truyền thống cũng ngày càng được ưa chuộng, vừa mang lại giá trị kinh tế, vừa góp phần bảo tồn kiến trúc văn hóa dân tộc.

 

Chi phí xây dựng nhà gỗ 5 gian 2 chái là bao nhiêu?

Khi dự định xây dựng một nhà gỗ 5 gian 2 chái truyền thống, gia chủ luôn băn khoăn nhất chính là chi phí đầu tư cần chuẩn bị. Vì đây không chỉ là một công trình nhà ở mà còn thường là biểu tượng văn hóa, không gian sinh hoạt - tâm linh nên chi phí sẽ cao hơn nhà bê tông cốt thép thông thường.

Chi phí xây dựng nhà gỗ 5 gian 2 chái không có một con số cố định mà sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố chính:

- Loại gỗ sử dụng: Gỗ là yếu tố chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí vì mỗi loại có giá khác nhau: gỗ lim, gỗ gõ đỏ, gỗ mít, căm xe,… dòng gỗ cao cấp sẽ khiến chi phí tăng lên đáng kể.

- Quy mô và thiết kế kiến trúc: Nhà có diện tích lớn, số cột nhiều, họa tiết chạm khắc cầu kỳ, mái 4 mái hay kiểu kết cấu phức tạp sẽ tốn nhiều vật liệu và nhân công hơn, kéo theo chi phí tăng lên.

- Điều kiện thi công tại công trình: Đất nền yếu, địa hình dốc, khu vực vận chuyển khó khăn… đều khiến nhân công, thiết bị và thời gian thi công tăng, dẫn tới chi phí chênh lệch so với điều kiện thi công thuận lợi.

- Vị trí xây dựng nhà: Xây dựng ở khu vực xa trung tâm, giao thông khó tiếp cận thường tăng chi phí vận chuyển vật liệu và nhân công.

- Đơn vị thi công - tay nghề thợ: Các đội thợ có tay nghề cao, uy tín với kinh nghiệm thi công nhà gỗ truyền thống thường có mức giá nhân công cao hơn, nhưng đổi lại chất lượng và kỹ thuật gia công sẽ đảm bảo hơn.

Dưới đây là bảng tham khảo chi phí xây nhà gỗ 5 gian 2 chái:
 

 

Lưu ý: Đây là giá tham khảo ước tính dựa trên chi phí làm nhà gỗ 5 gian truyền thống, thực tế giá có thể cao hơn nếu có chạm khắc phức tạp, thiết kế cầu kỳ hoặc vật liệu cao cấp. Nếu bạn đang quan tâm đến nhà gỗ 5 gian 2 chái, hãy liên hệ qua hotline: 0905 515 556 để đội ngũ của Nhà Gỗ Việt Nam tư vấn chi tiết và nhận báo giá chính xác!

Các mẫu nhà gỗ 5 gian 2 chái đẹp, được ưa chuộng hiện nay

Cùng với nhu cầu gìn giữ kiến trúc truyền thống và nâng cao chất lượng không gian sống, nhà gỗ 5 gian 2 chái ngày càng được thiết kế đa dạng về hình thức, linh hoạt về công năng nhưng vẫn giữ được tinh thần cốt lõi của nhà cổ truyền Việt Nam. Dưới đây là những mẫu nhà gỗ 5 gian 2 chái đẹp, được nhiều gia chủ lựa chọn và đánh giá cao hiện nay.

Mẫu nhà gỗ 5 gian 2 chái cổ truyền Bắc Bộ

Mẫu nhà gỗ 5 gian 2 chái cổ truyền Bắc Bộ là hình thức phổ biến và mang đậm bản sắc kiến trúc truyền thống Việt. Công trình thường sử dụng kết cấu gỗ tự nhiên, hệ vì kèo kẻ truyền hoặc chồng rường, mái lợp ngói ta hoặc ngói mũi hài.

Bố cục mặt bằng cân đối, gian giữa đặt không gian thờ cúng trang nghiêm, hai gian bên làm nơi sinh hoạt và nghỉ ngơi. Kiểu nhà này phù hợp với những gia đình yêu giá trị văn hóa truyền thống, mong muốn gìn giữ nếp nhà xưa hoặc xây dựng nhà thờ họ, nhà ở kết hợp thờ cúng. Tổng thể kiến trúc toát lên vẻ mộc mạc, bền vững và mang tính biểu tượng cao.

 

 

Mẫu nhà 5 gian 2 chái kết hợp sân vườn

Mẫu nhà 5 gian 2 chái kết hợp sân vườn là lựa chọn được nhiều gia đình hiện nay ưa chuộng, đặc biệt tại khu vực nông thôn, ven đô hoặc các khu nghỉ dưỡng sinh thái. Ngôi nhà được bố trí hài hòa với cảnh quan xung quanh như sân gạch, vườn cây, ao cá, tiểu cảnh, tạo nên không gian sống gần gũi thiên nhiên.

Sự kết hợp giữa kiến trúc nhà gỗ truyền thống và sân vườn giúp công trình trở nên thoáng đãng, mát mẻ, đồng thời nâng cao giá trị thẩm mỹ tổng thể. Mẫu nhà này vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt gia đình, vừa phù hợp làm nhà nghỉ dưỡng hoặc nhà gỗ homestay mang phong cách truyền thống.

 

 

Mẫu nhà 5 gian 2 chái hiện đại 2 tầng

Trong một số trường hợp đặc biệt, nhà 5 gian 2 chái hiện đại 2 tầng được thiết kế nhằm tăng diện tích sử dụng trên quỹ đất hạn chế. Tầng dưới vẫn giữ vai trò không gian sinh hoạt chính và thờ cúng, trong khi tầng trên được bố trí phòng ngủ, phòng nghỉ hoặc không gian phụ trợ.

Mẫu nhà này đòi hỏi kỹ thuật thiết kế và thi công cao để đảm bảo kết cấu chịu lực an toàn, đồng thời vẫn giữ được tỷ lệ kiến trúc hài hòa, không làm mất đi vẻ đẹp truyền thống vốn có của nhà gỗ. Vì vậy, nhà gỗ 5 gian 2 chái 2 tầng thường ít phổ biến hơn và chỉ phù hợp với những gia chủ có yêu cầu đặc thù.

 

 

Mẫu nhà 5 gian 2 thò 3 thụt độc đáo

Bên cạnh nhà 5 gian 2 chái truyền thống, nhà 5 gian 2 thò 3 thụt cũng được nhiều gia đình lựa chọn nhờ hình thức kiến trúc độc đáo và bề thế hơn. Mẫu nhà này vẫn dựa trên nền tảng nhà 5 gian, nhưng các khối nhà được bố trí so le, “thò - thụt” theo từng lớp không gian, tạo chiều sâu và sự uy nghi cho tổng thể công trình.

So với mẫu nhà cổ truyền bố cục phẳng, nhà 5 gian 2 thò 3 thụt có hình thức kiến trúc cầu kỳ hơn, thường được xây dựng trên khu đất rộng, phù hợp với những gia đình có điều kiện kinh tế và yêu cầu cao về tính thẩm mỹ, sự hoành tráng. Kiểu nhà này không chỉ thể hiện vị thế của gia chủ mà còn tạo dấu ấn mạnh mẽ về kiến trúc truyền thống được nâng tầm.

 

 

Qua bài viết của Nhà Gỗ Việt Nam, nhà gỗ 5 gian 2 chái không chỉ là một loại hình nhà ở truyền thống mà còn là biểu tượng rõ nét của kiến trúc và văn hóa Việt Nam. Với bố cục cân đối, kết cấu khung gỗ bền vững và vật liệu tự nhiên, kiểu nhà này mang lại giá trị thẩm mỹ cao, không gian sống gần gũi thiên nhiên và khả năng sử dụng lâu dài theo thời gian.

Bên cạnh vai trò là nơi sinh hoạt gia đình, nhà gỗ 5 gian 2 chái còn được ứng dụng linh hoạt làm nhà thờ họ, không gian tâm linh hoặc mô hình nghỉ dưỡng, homestay mang đậm bản sắc truyền thống. Tùy theo nhu cầu sử dụng, quỹ đất và khả năng tài chính, gia chủ có thể lựa chọn giải pháp phù hợp như nhà gỗ 5 gian 2 chái cổ truyền, kết hợp sân vườn hay biến tấu theo hướng hiện đại để tăng tiện nghi sinh hoạt.

Tham khảo thêm: 

• Nhà gỗ 3 gian 8 cột - Dấu ấn văn hóa Việt
• Nhà gỗ lim 5 gian | Đẹp cổ kính, sang trọng, bền vững
• Kích thước nhà gỗ 5 gian bao nhiêu là lý tưởng cho gia chủ?